W zbiorach WBP w Olsztynie znajduje się prezentacja graficzna autorstwa T. Pacera pt.: Kazimierz Pacer – nauczyciel szkoły polskiej w Skajbotach w latach 1936-1939 (dokument elektroniczny z 2019 r. nr 661-000160).
Kazimierz Pacer
Z miłości do…
Flat lay świetnie zobrazuje nawet to, co zajmuje nas w wolnych chwilach. Nieważne, czy są to szachy, motoryzacja, ogrodnictwo, majsterkowanie – praktycznie zawsze można wyrazić swoje hobby za pomocą zdjęcia. Co istotne, nie musisz długo szukać przedmiotów niezbędnych do stworzenia fotografii, bowiem jako prawdziwy pasjonat masz je z pewnością w zasięgu ręki!
Coś się nie zgadza
Leszno, w większości zamieszkiwane przez mniejszość polskojęzyczną, nazywane było „małą Warszawą”. Silny był tu wpływ kultury polskiej, działało Towarzystwo Sokole i biblioteka Towarzystwa Czytelni Ludowych. Manifestacją polskości wsi był wynik plebiscytu 1920 r., kiedy za Polską głosowało 92, a za Prusami 67 lesznian.
Obraz ten nie do końca znajdował odbicie w sytuacji szkoły polskiej w Lesznie. Mieszkańcy wsi zadeklarowali, że do szkoły poślą 30 dzieci, ale na inaugurację działalności placówki, 24. 04.1930 r., stawiło się ich tylko 14. Liczba ta nigdy się nie zwiększyła. Stawia to szkołę w Lesznie na ostatniej pozycji pod względem liczby uczniów wśród szkół polskich na Warmii tego okresu.
Siatkówka na Warmii narodziła się w Pluskach
Dwudziestego drugiego września 1935 roku na boisku przy Szkole Polskiej w Pluskach odbyły się I Mistrzostwa Polaków z Warmii w siatkówce. W rozgrywkach uczestniczyło 8 drużyn (3 żeńskie i 5 męskich). Zwyciężyły drużyny z Unieszewa (dziewczęta) i Plusek (chłopcy). Ta aktywność wzbudzała oczywiście wielkie niezadowolenie wśród Niemców, którzy nie przebierając w środkach, dążyli do zamknięcia szkoły. Udało im się to dopiero 26 maja 1937 r., ale i tak niestety była to jedna z trzech pierwszych, najwcześniej zlikwidowanych szkół na Warmii.
Wystawa objazdowa
Na stronie internetowej Muzeum „Dom Gazety Olsztyńskiej” w Olsztynie znajduje się informacja o możliwości wypożyczenia wystawy objazdowej pt. „Przyznając się do polskości. Szkoły polskie na Warmii i Mazurach (1929-1939)”. Ekspozycja składa się z dziesięciu plansz, na których zaprezentowano archiwalne fotografie z życia polskich placówek oświatowych. Zdjęcia przestawiają uczniów i nauczycieli, zarówno we wnętrzach klas, jak i w plenerze, m.in. podczas zajęć dodatkowych. Do wystawy przygotowano niewielką, ale istotną broszurkę informacyjną. Autorka – Małgorzata Strzyżewska – opisała w niej kontekst historyczny powstawania i funkcjonowania szkół polskich w Prusach Wschodnich. Zachęcamy do skorzystania z oferty Muzeum.
W organizacji
W książce z 1982 r. na temat dziejów Polaków żyjących pod panowaniem niemieckim w okresie dwudziestolecia międzywojennego, autorzy skupili się głównie na ich sytuacji politycznej. Jednym z przejawów aktywności polskiej mniejszości narodowej w tym zakresie był Związek Polaków w Niemczech – organizacja, która powstała już po odrodzeniu niepodległej Polski, a która trwała do wybuchu drugiej wojny światowej. Publikacja Łukaszewskiego i Wrzesińskiego to głównie historia Związku oraz obszerny indeks Warmiaków, Mazurów oraz osób z Powiśla, członków tej organizacji, zawierający dane na ich temat (daty urodzenia, miejsca zamieszkania, czas wstąpienia do ZPwN). Wiedzę na temat sytuacji politycznej w ówczesnej Europie oraz ważnych wydarzeń regionalnych od czerwca 1919 do sierpnia 1939 r. porządkuje kalendarium. Na końcu zamieszczono bibliografię: Co warto przeczytać o życiu Polaków w Prusach Wschodnich w okresie międzywojennym.
Niezłomni i nieugięci
W Giławach, od dnia kiedy otwarto polską szkołę, powstał we wsi antypolski front, na którego czele, obok miejscowego proboszcza ks. Andrzeja Barczewskiego, stał sołtys oraz niemieccy nauczyciele. Jednak żadne naciski, ataki bojówek niemieckich ani ustawiczne wybijanie szyb w lokalu szkolnym, nie osłabiły determinacji nauczycieli: Tomasza Setnego, Edwarda Turowskiego, Franciszka Schnarbacha i Pawła Trzcińskiego. Szkoła przetrwała aż do wybuchu II wojny światowej.
Sprawdź wiedzę!
W 2014 r., z okazji obchodów 85-lecia szkół polskich na Warmii i Mazurach, Muzeum Gazety Olsztyńskiej przygotowało kilka specjalnych wydawnictw. Jednym z nich była niewielka, stylizowana na zeszyt szkolny, broszura pt. „Przyznając się do polskości. Szkoły polskie na Warmii i Mazurach 1929-1939”. Estetyka tylko podkreśla edukacyjny zamysł publikacji, którą autorka, Danuta Syrwid, skierowała głównie do nauczycieli i uczniów. Co w niej znajdziemy? Rebusy, zagadki, wierszyki, szarady, wykreślanki, labirynty, krzyżówki, mini-testy z wiedzy, kolorowankę i tzw. liniuszek do ćwiczenia kaligrafii. Pięć lat później nadal atrakcyjna i pożyteczna.
Pali się!
W dniu 23 czerwca 1930 roku w Nowej Kaletce wybuchł wielki pożar, który strawił prawie połowę wioski. Pożary powtarzały się aż do 1931 i dziwnym trafem dotykały przede wszystkim gospodarstw tych chłopów, którzy oddali swoje dzieci do polskiej szkoły. Po pożarze w 1930 roku szkołę zajęli pogorzelcy i nie można było prowadzić zajęć lekcyjnych. Nowy lokal wynajęto u gospodarza Pełki, a potem u wdowy Nowoczyn, gdzie szkoła dotrwała aż do wybuchu wojny.
Strefa biznesu
Świetnie zorganizowana przestrzeń biurowa, nowoczesna elektronika i elegancki zegarek na przegubie… A może jednak wolisz pokazać, jak negocjujesz z kontrahentami? Można przedstawić swoją działalność biznesową profesjonalnie nie rezygnując przy tym z techniki flat lay. Pamiętaj tylko, aby zadbać o odpowiednie tło i dodatki – biznes bowiem rządzi się swoimi prawami.
16x90 