Przetarcie drogi

Fot.: nile (pixabay.com)

Jakkolwiek oficjalne otwarcie Katolickiej Szkoły Polskiej w Unieszewie odbyło się 10 kwietnia 1929 roku, to 1926 roku był poniekąd jej genezą i zapowiedzią. Wtedy w miejscowej szkole niemieckiej wprowadzono nauczanie języka polskiego. Pierwszą nauczycielką-polonistką została Anna Klattówna. „Prawdziwą” szkołę polską pozwoliła natomiast zorganizować uchwalona przez rząd pruski „Ordynacja dotycząca uregulowania szkolnictwa dla mniejszości polskiej ” z 31 grudnia 1928 roku Szkołę dla 21 dzieci z polskich rodzin otwarto w prywatnym domu Karoliny i Franciszka Bauerów.

Jan Maza

Jan Maza, nauczyciel w szkole polskiej w Unieszewie (Sząfałdzie) w latach 1935-1939. Podobnie jak jego poprzednik, Bolesław Jeziołowicz – został zamordowany przez Niemców. Rys. Karolina Lewandowska.

Zakaz nauczania we własnej małej ojczyźnie

Fot.: staboslaw (pixabay.com)

Prowadzenie polskiej szkoły na terenie Prus Wschodnich nie było ani łatwe ani bezpieczne. Władze niemieckie zawsze próbowały za pomocą różnych metod – czasem oficjalnych, czasem brutalnych – zakazywać polskiego nauczania, bądź likwidować zajmujące się tym placówki. W marcu 1935 r. grupa Niemców napadła na Katolicką Szkołę Polską w Unieszewie. Jej kierownik, Bolesław Jeziołowicz, za próbę obrony budynku, został pozbawiony prawa nauczania w Prusach Wschodnich.

Szkoła w mieszkaniu

Fot.: Alexas Fotos

10 kwietnia 1929 r. otwarto Katolicką Szkołę Polską w Unieszewie, mimo iż… nie było budynku, w którym mogłyby się odbywać lekcje. Dzieci uczono w domu prywatnym Karoliny i Franciszka Bauerów. Dopiero w 1931 r. rozpoczęło się nauczanie w „tradycyjnych warunkach”, czyli w budynku o drewnianej konstrukcji, wzniesionym na działce wykupionej od Augusta Hohmanna. W nowo wybudowanej szkole funkcjonowała również  ochronka dla polskich dzieci.