Poniżej minimum

Fot.:Sebastian Pociecha (unsplash.com)

Od 24 października 1938 roku nauczycielem szkoły w Chaberkowie był Franciszek Schnarbach. W szkole zastał 9 uczniów. Pod wpływem nasilających się represji niemieckich część rodziców wycofała swoje dzieci z polskiej szkoły – pozostało 5 uczniów, czyli poniżej założonego minimum. Ojcowie dzieci chodzących do polskiej szkoły byli zwalniani z pracy w leśnictwie, rodzinom odmawiano pomocy finansowej i zapomóg, wybijano szyby w domach. Podczas spaceru z nauczycielem dzieci były obrzucane sztachetami i kamieniami. 4 maja 1939 decyzją władz niemieckich szkoła została zamknięta.

Szkoła – centrum wsi

Fot.: Annie Spratt (źródło: unsplash.com)

W lipcu 1934 roku nauczycielem szkoły w Chaberkowie został Ryszard Knosała. W szkole zastał 13 uczniów. Starał się on przyciągnąć rodziców do szkoły polskiej podejmując różne formy działalności pozaszkolnej – już w następnym roku do szkoły uczęszczało 16 uczniów. Knosała rozwinął działalność drużyny harcerskiej im. F. Nowowiejskiego składającej się z dwóch zastępów liczących po 9 osób oraz utworzył drużynę siatkówki, która w rozgrywkach międzyszkolnych w 1937 r. zajęła 1 miejsce. Co więcej, w sali szkolnej zorganizowano świetlicę czynną w środy i niedziele od 17 do 21, w której dostępne były polskie czasopisma oraz książki. Gospodarzem obiektu był Edward Nerowski.

Warmińska chata z Chaberkowa

Fot.: Brett Jordan (źródło: unsplash.com)

W 1938 roku hucznie obchodzono jubileusz 25-lecia istnienia Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech. Centralne uroczystości przygotowane zostały w Berlinie. To właśnie tam, w Domu Polskim, została zaprezentowana wystawa na temat 10 polskich hufców działających na terenie Niemiec. Harcerze z Chaberkowa pokazali na niej oryginalną chatę warmińską wielkości biurka.

Maria Zientarówna

Pierwszym kierownikiem szkoły w Chaberkowie była Maria Zientarówna, która pracowała tam do 27 maja 1929 r. Rys. Karolina Lewandowska.

O warmińskiej poetce i nauczycielce kilka filmów na kanale youtube: „Gazety Olsztyńskiej”: Znani z Warmii wczoraj i dziś – Maria Zientara-Malewska, Miasta Olsztyna: Maria Zientara Malewska Działaczka spod znaku Rodła, Gminy Dywity: Maria Zientara-Malewska cz. 1, cz. 2, cz. 3, portalu Olsztyn24: Spotkanie wspomnieniowe Marii Zientary-Malewskiej.

Ślązak na Warmii

Fot.: jarmoluk (źródło: pixabay)

W kwietniu 1932 roku kierownikiem i nauczycielem szkoły w Chaberkowie został Ślązak, Ryszard Ignacy Goetze. Oprócz nauczania organizował życie pozaszkolne, prowadził chór oraz zorganizował drużynę harcerską. W 1933 r. został prezesem oddziału warmińskiego Towarzystwa Nauczycieli Polskich w Niemczech. Interesował się kapliczkami na południowej Warmii oraz pieśniami ludowymi. Na konferencji nauczycieli wygłosił referat „Pieśni ludowe na Warmii”. Został odwołany z Chaberkowa w czerwcu 1934 roku. W trakcie jego pracy do szkoły uczęszczało 19 uczniów.

Konferencja w Chaberkowie

Fot.: rhdizajn (źródło: pixabay)

31 sierpnia 1931 r. w Szkole w Chaberkowie zorganizowano jedną z kwartalnych konferencji metodycznych dla polskich nauczycieli z Warmii, służących wymianie doświadczeń i poglądów oraz poznaniu nowych form pracy dydaktycznej. Pokazową lekcję z języka polskiego poprowadził Jan Hedrych, cieszący się uznaniem miejscowy nauczyciel. Referat wygłosił Bolesław Jeziołowicz.

Jan Hedrych

Nauczyciel i kierownik Katolickiej Szkoły Polskiej w Chaberkowie. Rys. Karolina Lewandowska.

1001 dni Jana Hedrycha

Fot. Brent Connelly (źródło: pixabay)

Od 27 maja 1929 r. nauczycielem Katolickiej Szkoły Polskiej w Chaberkowie był Jan Hedrych. Oprócz nauczania organizował dla dzieci liczne zajęcia pozaszkolne: chór i zespół teatralny, uczył gry na skrzypcach. Rozpoczął przygotowania do założenia drużyny harcerskiej. Propagował sport. Dzięki bliskim kontaktom z mieszkańcami wsi i okolicy wzrosła liczba uczniów – z siedmiu do dwunastu. Był aktywnym, sumiennym i lubianym nauczycielem, co nie odpowiadało niemieckim władzom oświatowym. 22 lutego 1932 r. został pozbawiony prawa do nauczania pod pozorem uchybień w przestrzeganiu prawa pracy.

3676 dni w Chaberkowie

Fot.: Sweetaholic (źródło: pixabay.com)

Katolicka Szkoła Publiczna w Chaberkowie działała od 10 kwietnia 1929 do 4 maja 1939 roku. Szkołę urządzono w domu Jakuba Nowoczenia, gdzie już działało polskie przedszkole. W drugiej części budynku było mieszkanie nauczycieli. Pierwszym kierownikiem placówki była Maria Zientarówna, która pracowała w Chaberkowie do 27 maja 1929 r. Początkowo w szkole uczyło się pięcioro dzieci.